You are currently browsing the category archive for the ‘Χάρτες’ category.

Ο αρχαιολόγος David George Hogarth (1862-1927) βρισκόταν στην Κύπρο με αποστολή, το 1887-1888. Από το βιβλίο του Devia Cypria, Notes of an Archaeological Journey in Cyprus in 1888 (Λονδίνο 1889) παρουσιάζεται εδώ χάρτης αρχαιολογικών χώρων της Καρπασίας και ένα απόσπασμα (σε μετάφραση).

  

«Πιθανόν σ’ αυτή τη δυνατότητα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο, συνδυασμένη με σχετική απομόνωση από την υπόλοιπη Κύπρο, να οφείλεται η ιδιότυπη μη-κυπριώτικη εμφάνιση των χωρικών της Καρπασίας : το λευκό δέρμα και συχνά τα ξανθά μαλλιά, η ομορφιά των γυναικών, η χρήση ξένων λέξεων, όπως «τρε» (αντί τρεις), «ριδάλλα» (rix-dollar; [=ασημένιο νόμισμα]) για κέρμα, στοιχεία που υποδεικνύουν ιδιαίτερα εμφανή την επίδραση της Δύσης.

Οι μουσουλμάνοι που κατοικούν στα κεντρικά χωριά Άγιος Ανδρόνικος, Έλισις, Κορόβια και Γαληνόπορνη ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά έχουν με εκείνα των άλλων Τούρκων : μιλούν ελληνικά και σχεδόν δεν γνωρίζουν τουρκικά· οι γυναίκες σπανίως καλύπτονται με πέπλο, ενώ, αντιθέτως, κοιτούν κατάμματα τον ξένο και του μιλούν στην παρουσία των συζύγων τους· οι τελευταίοι δεν είναι τόσο συγκρατημένοι και απόμακροι όπως συνήθως οι μουσουλμάνοι αλλού. Οι εργατικότητα των Τούκων και των Ελλήνων, η συστηματική καλλιέργεια της γης και η προσεκτική διαχείριση του λιγοστού νερού που επιτρέπει η ηλιοφάνεια του Ιουλίου, η καλή κατασκευή των σπιτιών και η συγκριτικά μεγαλύτερη καθαριότητα στις συνήθειές τους, ίσως οφείλονται τόσο σ’ αυτό τον λόγο όσο και στο ευνοϊκό κλίμα, καθώς και στο αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι, λόγω του απρόσιτου της περιοχής, κατά τη διάρκεια του τουρκικού ζυγού επιτράπηκε στην Καρπασία να διατηρήσει μέρος της ευημερίας που αποτελούσε κοινό χαρακτηριστικό ολόκληρης της Κύπρου κατά τη Φραγκοκρατία.

Είναι, τουλάχιστον, βέβαιο ότι καμιά άλλη περιοχή δεν εντυπωσιάζει τον επισκέπτη με την καλή διοίκησή, την τάξη και τη φυσική ευγένεια των κατοίκων της όσο αυτή η απομακρυσμένη χερσόνησος».

Advertisements

[Πιτσιλιά: σύμπλεγμα 47 κοινοτήτων στην ορεινή περιοχή του Τροόδους, από τις οποίες 20 ανήκουν στην επαρχία Λευκωσίας, 22 στην επαρχία Λεμεσού και 5 στην επαρχία Λάρνακας].

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από δημοσίευμα σε κυπριακή εφημερίδα του Μαρτίου 1928:

“Σε κανένα μέρος του νησιού μας δεν θα βρει κανείς τόσο εργατικούς ανθρώπους όπως στην Πιτσιλιά. Κατοικούν στα πιο φτωχά και πιο άγονα μέρη της Κύπρου. Κατοικούν σε γη που τα ¾ της είναι σχεδόν εντελώς άγονη, πυριγενή πετρώματα απάνω στα οποία δεν μπορεί να βλαστήσει και να ζήσει το πιο ταπεινό χορτάρι. Κι όμως! Ο εργατικος Πίτσιλος που ’ναι υποχρεωμένος να ζήσει πάνω σε μια τέτοια γη, τόσο σκληρή μητέρα γη, με το σκληρό και δυνατό του χέρι, με τον αγιασμένον ιδρώτα του σπάζει τους βράχους αυτούς, συγκρατεί με δόμες βασανιστικές το χώμα που πολλές φορές κουβαλά στη ράχη του, και μεταβάλλει την άγονην αυτή γη σε γόνιμο περιβολάκι για να φυτέψει σ’ αυτό τα φυντούκια του, την καρυδιά του, τη μηλιά του, τις κληματαριές του, τις πατάτες του, το φασούλι του, για να φυτέψει το αμπέλι του, την αμυγδαλιά του, το δένδρο του. Είναι υποχρεωμένος να ζήσει έτσι. Η γη που έλαχε στα χέρια του τον αναγκάζει να δουλεύει πολύ και να πληρώνεται λίγο.

Σκυλί στη δουλειά ο Πίτσιλος αλλά και σκυλί στην οικονομία, την οικονομία που σχεδόν δεν έχει όρια, που είναι αφάνταστη. Και ο πιο πλούσιος να πούμε ―αν ταιριάζει η λέξη για Πίτσιλο― περιορίζει τις ανάγκες της ζωής του στο τελευταίο δυνατόν όριο για να περισσέψει κάτι, για να αγοράσει κανένα κομμάτι κτήμα στα παιδιά του.

Οι καφενόβιοι και οκνηροί, οι άσωτοι αυτοί του χρόνου, μετρούνται στο κάθε χωριό, στα δάκτυλα του ενός χεριού. Χειμώνα-καλοκαίρι, μέσα στις βροχές και τις παγωνιές του χειμώνα και μέσα στη ζέστη του καλοκαιριού, πεθαίνει, ξεθεώνεται στη δουλειά άνδρας και γυναίκα, μικρός και μεγάλος, με τροφή το μαύρο κριθαρένιο ψωμί, τις ελιές που δεν τις έχει κι αυτές πάντα, το κρεμμύδι και το κρασί, τακτικό μόνον τον χειμώνα. εις την μαγειρική τους το κρέας είναι μια μεγάλη πολυτέλεια και το τρώνε μόνο κάθε Σήκωση και Πάσχα κι όχι όλες οι οικογένειες. Τρώνε χοιρινό κρέας! Η κάθε οικογένεια θα αναγιώσει ένα χοίρο 40-60 οκάδες κι αφού πωλήσει απ’ αυτόν τα λουκάνικα και χοιρομέρια θα τραφεί με το υπόλοιπο ένα ολόκληρο χρόνο! Γάλα, εκτός από περίπτωση αρρώστιας, δεν χρησιμοποιούν και στην αρρώστια ακόμα πρέπει να το επιβάλει ο γιατρός με βλαστημιές και τις φωνές. Είναι αρκετά λίγο ξινόγαλο που ξινίζει μονάχο του, αφού κάθε οικογένεια κατασκευάσει για το σπίτι 6-8 οκάδες χαλούμια και αναράδες και 5-6 οκάδες τραχανά για όλο το χρόνο. Σπουδαίο ρόλο στη μαγειρική παίζει η πατάτα και τα όσπρια. Λιτότητα απίστευτη κι όμως αληθινή.

Τα σπίτια τους; Τρώγλες σωστές τα περισσότερα και τα ρούχα τους ράκη με τόσα κομμάτια πολλές φορές που δύσκολα διακρίνεις το αρχικό φόρεμα, όλα της εγχωρίου βοπμηχανίας. Ζωή βάσανο, ζωή μαρτύριο, ζωή που δεν μπορεί να τη ζήσει ανθρώπινον ον κι όμως την ζει ο Πίτσιλος χωρίς να μουρμουρά και πολύ-πολύ γι’ αυτήν”. (Πιτσιλιά 27.2.1928)


Και για σύγκριση: Η κοινότητα Αγρού όπως έχει σήμερα


Επίσημος κυβερνητικός χάρτης  του οδικού, σιδηροδρομικού και τηλεγραφικού δικτύου της Κύπρου κατά 1905

(σχεδιασμένος από το Τμήμα Δημοσίων Έργων)


[Η περιγραφή που ακολουθεί αναφέρεται στο πανηγύρι Παναγίας Κρηνιώτισσας, στη Λάπηθο, στις 2 Φεβρουαρίου, όπως εορταζόταν πριν από ακριβώς ένα αιώνα].

“Εκ των πολλών της Λαπήθου τοπικών πανηγύρεων των καθ’ όλον τον κύκλον του ενιαυτού τελουμένων, αξίαν μνείας και μικράς τινος περιγραφής θεωρούμεν ―καθ’ ό διαχυτικότερον τερπνοτέραν― την κατά την 2αν Φεβρουαρίου εορτήν της Υπαπαντής. Κατά ταύτην, του καιρού ευνοϊκού όντος, πολλοί των Λαπηθίων ανέρχονται εις τα “Κρηνιά” (εκτεταμένον άλσος εκ πεύκων και κυπαρίσσων επί των κλιτύων του όρους Κόρνου) ένθα ίδρυται εκκλησίδιον τιμώμενον επ’ ονόματι της Παναγίας της Κρηνιώτισσας.

Μετά την θείαν ιερουργίαν και την προσκύνησιν της εικόνος της Θεομήτορος, εξέρχονται πάντες του ναϊδρίου και καθ’ ομάδας, αναμίξ άνδρες και γυναίκες, ανακλίνονται επί της χλόης οκλαδόν καθήμενοι και άρχονται της ευωχίας, ής τα χρειώδη έσχον ήδη την πρόνοιαν να συναποφέρωσιν εκ των οίκων των.

Το συμπόσιον διαρκεί φαιδρόν και απολαυστικόν μέχρι της τρίτης ή τετάρτης απογευματινής ώρας, οπότε εγείρονται, και τούτων οι οπλοφορούντες άνδρες, εν επευφημίαις και επιδοκιμασίαις των άλλων, άρχονται ―μετά γενναίας πάντοτε τω βάκχω σπονδάς― δια των εκηβόλων καριοφιλίων των, αγώνων σκοποβολής, λαμβάνοντες ως στόχους, τους πυκνοφύλλους κλάδους και κλώνας των υψηκαρήνων πευκών και κυπαρισσίων. Του δ’ ηλίου εγγίζοντος την Δύσιν, οι αλπινισταί εν άκρα ευθυμία, κατέρχονται το όρος, άδοντες συγχρόνως μετά πολλής ερωτικής περιπαθείας εγχώρια άσματα και εμμέτρους διαλόγους, εν οίς λίαν εκφραστικώς περιγράφονται και εξωτερικεύονται της ψυχής τα αγνά αισθήματα και της καρδίας οι μυστικοί πόνοι. Περί λύχνων δ’ αφάς καταφθάνουσιν εις την κώμην των, ένθα οι μεν γέροντες και παίδες μεταβαίνουσιν εις τους οίκους των, ενώ οι υπό νεανικού σφρίγους πυρούμενοι νέοι, μεταβαίνουσι εν ορισμένοις καφενείοις, όπου εν συνοδεία εγχόρδων οργάνων άρχονται πάλιν τα άσματα, και ο χορός ούτω, χωρίς ουδέν άτοπον να συμβεί, συνεχίζεται η αδελφική αύτη ευθυμία, εν αδιαπτώτω φαιδρότητι σχεδόν μέχρι μεσονυκτίου”.

Χάρτης της Αμμοχώστου, από έκδοση του 1878, με τίτλο «Famagusta Road»[«Road. /Roadsted» = Ακτή ελλιμενισμού πλοίων].  Τα Κάτω Βαρώσια αναφέρονται ως  «Καλά Βαρώσια»! Περιλαμβάνονται επίσης τα Πάνω Βαρώσια και στα ανατολικά, προς τη θάλασσα, φυτείες  από ριζάρι (ερυθρόδανον) το οποίο εχρησιμοποιείτο για βαφή ρούχων.

Μία ενδιαφέρουσα (παρ’ ότι κάπως χονδροειδής και δημογραφικά μονόπλευρη) χαρτογραφική απεικόνιση της «αρχαίας» Κερύνειας, η οποία δημοσιεύτηκε το 1878.

KyreniaMap1878

[Ένας από τους παλαιότερους χάρτες της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, από το βιβλίο των Braun και Hogenberg, Civitates Orbis Terrarum, τόμος Ι, (1572). Αμέσως μετά την πρώτη κατοχή της από τους «σκληρούς Τούρκους» ―όπως χαρακτηρίζονται σε επεξηγηματικό λατινικό κείμενο στο άνω αριστερό μέρος του σχεδίου].

FamagustaMap1572

Τον Φεβρουάριο 1965 κυκλοφόρησε από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της Ελληνικής Κυβερνήσεως εικονογραφημένος χάρτης της Κύπρου, μεγάλου σχήματος, σχεδιασμένος από τον διάσημο ζωγράφο Σπύρο Βασιλείου, στα πλαίσια πολιτικής στήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο χάρτης συνοδευόταν από μικρό επεζηγηματικό φυλλάδιο.

VasileiouSpyros1

VasileiouSpyros2

Νοέμβριος 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ.    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930