You are currently browsing the category archive for the ‘Ευθυμογραφία’ category.

Από την Λευκωσία : Διάλεξις και συζήτησις περι κινίνης εις το ΑΠΟΕΛ (1936)

“Αφού ετελείωσε η διάλεξις του φίλου ιατρού Υγιεινολόγου κ. Κ. Μαρκίδη ήρχισε η συζήτησις μεταξύ των ιατρών υπό την προεδρίαν του κ. Θ. Δέρβη. Εννοείται ότι όταν εζήτει είς ιατρός τον λόγον από τον κ. Πρόεδρον επροτιμούσε να παίρνει ο ίδιος τον λόγον, γι’ αυτό κάποιος τον ονόμασε “speaker” (πρόεδρον της Αγγλικής Βουλής). Σιγά, σιγά άναψαν τα αίματα και αντηλλάγησαν πικροί λόγοι ―κατά το θέμα― που ούτε η παρουσία του κ. Γλυκύ δεν μπόρεσε να γλυκάνει.

Στο τέλος το νοήμον κοινόν εχωρίσθη εις δύο στρατόπεδα, των κινίνων (κατά το κιτρίνων) και των παρδαλών και εχύθη στους δρόμους η συζήτησις για το κινίνο και τες πικρίες που πότισε, αυτήν την φοράν τους γιατρούς και όχι τους αρρώστους και διύλιζαν τους κώνωπας...” Ο ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΗΣ.

(Το Γέλοιο, Παγκύπριος Σατιρική Εφημερίς. Υπεύθυνος Διευθυντής Γ. Φασουλιώτης. Αρχισυντάκτης-σκιτσογράφος Β. Ιωαννίδης).

[Σημ. : Ο Θ. Δέρβης είναι στα δεξιά]

Ο γιατρός Θεμιστοκλής Ν. Δέρβης (1894-1968), δήμαρχος Λευκωσίας 1929-1946 και 1949-1959, διετέλεσε και πρόεδρος της Εφορείας Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων Λευκωσίας κατά την περίοδο 1933-1960.

Υπό την τελευταία αυτή ιδιότητα, γύρω στα 1937, είχε έλθει σε οξεία αντιπαράθεση με τους εκπαιδευτικούς και για τούτο αποτελούσε τακτικό θέμα στη σατιρική λεμεσιανή εφημερίδα Το Γέλοιο, του Γιώργου Φασουλιώτη (που εμφανώς δεν τον συμπαθούσε). Ο Θ. Δέρβης ήταν επίσης γνωστός για την αθυροστομία του.

Δείγματα σατιρικών σκίτσων του Θ. Δέρβη από τον Γ. Φασουλιώτη και τμήμα σχετικού δημοσιεύματος στο Γέλοιο παρουσιάζονται πιο κάτω.

[Αξίζει να προσεχθεί ότι στο πρώτο σχέδιο ο Θ. Δέρβης παρουσιάζεται ως (θηριο)δαμαστής της Μέσης Παιδείας Λευκωσίας πλαισιωμένος από σκίτσα των Μουσολίνι, Χίτλερ, Στάλιν και Ι. Μεταξά!]

Ο γλύπτης, χαράκτης, ζωγράφος και συγγραφέας Άντης Χατζηαδάμος, για όσους τον γνώρισαν, υπήρξε πρότυπο ανθρώπου που αντιμετώπιζε τη ζωή με αισιοδοξία και καταλυτικό χιούμορ, στοιχεία που συχνά βρίσκουν έκφραση στα ποιήματα και τα πεζογραφήματά του.

Κατά το διάστημα της σύντομης ζωής του πραγματοποίησε πολλές εκθέσεις έργων του στην Κύπρο και στο εξωτερικό και εξέδωσε τρία βιβλία πεζογραφημάτων και ποίησης, διανθισμένα με σχέδιά του  : Σκνιπόγιακ (1982), Κρεπέλλο (1988), Ζανζουέρα (1990).

Το Σκνιπόγιακ τιμήθηκε με κρατικό βραβείο διηγήματος για το 1982. Στο σκεπτικό της βράβευσης αναφερόταν :

“Τα πεζά αφηγηματικά κείμενα στο βιβλίο Σκνιπόγιακ του Άντη Χατζηαδάμου συνθέτουν ένα εξαιρετικά πρωτότυπο και πρωτοποριακό σύνολο, που σχολιάζει με ιδιοτυπία, αντισυμβατικότητα, χιούμορ, ειρωνία ή σαρκασμό πτυχές της σύγχρονης κοινωνικής και πνευματικής ζωής. Ο μεγάλος πλούτος της φαντασίας, του απροόπτου και του εκπληκτικού, η πολυμέρεια των πραγματικών και ονειρικών καταστάσεων και η σατιρική αποδιοργάνωση της γλώσσας οδηγούν σε απολαυστικά κείμενα, που ανανεώνουν της σύγχρονη κυπριακή και ελληνική λογοτεχνία”.

Στις 29 Νοεμβρίου συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τον θάνατο του Άντη Χατζηαδάμου.

[Τέσσερα δείγματα της δουλειάς του δίνονται πιο κάτω : Ένα μπρούντζινο γλυπτό του με τίτλο “Πτήση”, δύο σατιρικά ποιήματα και ένα πεζογράφημα γραμμένο στο νοσοκομείο κατά την τελευταία δύσκολη περίοδο της ζωής του (τα τρία κείμενα είναι δημοσιευμένα στο τελευταίο βιβλίο του)].


[Από κυπριακό περιοδικό του 1957]

[Ο διεθνούς φήμης σκιτσογράφος Φωκίων Δημητριάδης (1894-1977), κατά τη διάρκεια του κυπριακού Απελευθερωτικού Αγώνα αφιέρωνε πολλά από τα σκίτσα του στην προσπάθεια του λαού μας για ελευθερία. Αυτά πρωτοδημοσιεύονταν σε αθηναϊκές εφημερίδες και συχνά αναδημοσιεύονταν από κυπριακά έντυπα.

Η “Πανελλήνιος Επιτροπή δια την Αυτοδιάθεσιν της Κύπρου” κυκλοφόρησε επιλογή τους σε μορφή ταχυδρομικών δελταρίων, που προσφέρονταν δωρεάν, με την παρότρυνση: “Αποστέλλοντες εις το εξωτερικόν το παρόν δελτάριον, διαφωτίζετε την Παγκόσμιον Κοινήν Γνώμην δια το δίκαιον του Κυπριακού Λαού”. Κάθε σχέδιο συνοδευόταν από επεξήγηση σε έξι γλώσσες. Τρία από τα δελτάρια παρουσιάζονται εδώ].

Dimitriades1

Ελεύθεροι άνθρωποι! Αγωνισθήτε για την απελευθέρωσί μου!

Dimitriades2

Ο Ήντεν προς τον Μακάριο: «Το Σύνταγμά σας είναι έτοιμο, Σεβασμιώτατε!»

Dimitriades3

Τουρκική ορχήστρα εκτελεί την «Συμφωνίαν των Πετρελαίων» υπό την διεύθυνσιν του συνθέτου κ. Ήντεν. [Τα ξενόγλωσσα κείμενα είναι: «Υπό την διεύθυνσιν του συνθέτου…(Τουρκικές βαρβαρότητες εναντίον Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Κύπρο»].

Δύο δείγματα αγγλικής ευθυμογραφίας από διαφορετικούς ―αλλά καθοριστικούς― σταθμούς της αγγλοκρατίας στην Κύπρο.

Στο πρώτο σατιρίζεται η απόκτηση του νησιού από την Αγγλία το 1878, και η επεξήγηση αναφέρει: “Οι γάμοι του κόμητα του Beaconsfield με τη δεσποινίδα Κύπρο, παρακολουθούμενοι από τον κύριο Γλαδστωνα”

Satire1878

Το δεύτερο, του 1929, με την ευκαιρία της άφιξης στην Κύπρο του νέου άγγλου κυβερνήτη Σερ Ρόναλντ Στορρς, παρά τις όποιες προθέσεις του να παρουσιαστεί ως «σατιρικό», δεν καταφέρνει να κρύψει υπεροπτικές αντιλήψεις αποικιοκρατών, που θεωρούσαν εαυτούς ως κάποιας μορφής νέο “περιούσιο λαο” της οικουμένης.

Satire1928Η στιχούργημα (σε ελεύθερη απόδοση):

Εκεί στα Ιεροσόλυμα τους έμαθε

την κρίση να φοβούνται της φυλής που κυβερνά·

κι όταν ―όπως ο Τανχώυζερ― ολοκλήρωσε την αποστολή του

στη Σιών, έβαλε πλώρη για το άντρο της Αφροδίτης·

κι έφυγε για την Κύπρο, το ιδιότυπο νησί της,

όπου συνεχώς επικρατεί νωθρότητα απογεύματος.

Η συνέχεια της διακυβέρνησης Στορρς είναι γνωστή: οδήγησε στο κίνημα των “Οκτωβριανών” (1931) και τον τόπο σε νέες καταπιέσεις.

Ιουνίου 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ.    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930