You are currently browsing the category archive for the ‘Επαγγέλματα’ category.

Στο ετήσιο Ημερολόγιον του Κ.Φ. Σκόκου, το οποίο εκδιδόταν στην Αθήνα κατά την περίοδο  1886-1918 δημοσιεύονταν συχνά λογοτεχνικές συνεργασίες Κυπρίων αλλά και διάφορα θέματα που αναφέρονταν στην Κύπρο. Στις εκδόσεις 1904 και 1905 του Ημερολογίου παρουσιάστηκαν προσωπογραφικά σημειώματα για τους σημαντικότερους εκπρόσωπους της ελληνικής δημοσιογραφίας στην Ελλάδα και στον ελληνισμό του εξωτερικού. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν οι ακόλουθοι έξι διακεκριμένοι Κύπριοι δημοσιογράφοι, πέντε διευθυντές εφημερίδων της Κύπρου και ένας της Ελλάδας :

Μενέλαος Δ. Φραγκούδης (1871-1931), διευθυντής-αρχισυντάκτης 1897-1831, της εφημ. Αλήθεια, Λεμεσού.

Στυλιανός Χουρμούζιος (1850-1937), ιδρυτής-διευθυντής 1884-1901, της εφημ. Σάλπιγξ, Λεμεσού.

Χριστόδουλος Σ. Χουρμούζιος (1878-1965), εκδότης-διευθυντής 1901-1912, της εφημ. Σάλπιγξ, Λεμεσού.

Γεώργιος Νικόπουλος (1865-1912), διευθυντής 1887-1912, της εφημ. Φωνή της Κύπρου, Λευκωσίας.

Κλεόβουλος Ν. Μεσολογγίτης (1872-1939), ιδρυτής-διευθυντής 1893-1935, της εφημ. Νέον Έθνος, Λάρνακας.

Άδωνις Κύρου (1872-1918), ιδιοκτήτης-διευθυντής 1897-1918, του περιοδικού και κατόπιν εφημ. Εστία, Αθηνών.

Κείμενα και φωτογραφίες, όπως παρουσιάστηκαν στο Ημερολόγιον, δίνονται πιο κάτω :

Η επίπονη διαδικασία παραγωγής καρβούνων, όπως γίνεται ακόμη σε μερικές κοινότητες της Κύπρου, π.χ. στον Κάτω Πύργο Τηλλυρίας, παραμένει αναλλοίωτη μέσα στους αιώνες. Αυτή ακριβώς η έλλειψη προσαρμογής σε νεότερες μεθόδους αποτελεί ίσως και τη βασική αιτία που το επάγγελμα του παραδοσιακού καρβουνιάρη (ειδικότερα δε του παραγωγού καρβούνων) ολοένα και εγκαταλείπεται και σε λίγα χρόνια θα συγκαταλέγεται σε εκείνα που χάθηκαν.

Η κατασκευή του καμινιού για κάψιμο των ξύλων, ένα “έργο τέχνης” όπως διαπιστώνεται και από τις φωτογραφίες που ακολουθούν, γίνεται από έμπειρο επαγγελματία, ο οποίος μαθήτεψε σε παλαιότερο καρβουνιάρη (συνήθως της οικογένειάς του).

Για καλής ποιότητας κάρβουνα χρησιμοποιούνται σκληρά ξυλα τα οποία τοποθετούνται με λοφοειδή κυκλική διάταξη και σκεπάζονται με χλωρά αλλά και ξερά χόρτα. Επάνω σ’ αυτά τοποθετείται χώμα ώστε να καλυφθούν όλες οι τρύπες και να αποκλειστεί κάθε πηγή οξυγόνου από την ατμόσφαιρα, που θα προκαλούσε γρήγορη καύση και καταστροφή των καρβούνων. Από την κορυφή του σωρού έως τη βάση του αφήνεται τρύπα από την οποία ο καρβουνάρης θα βάλει το προσάναμμα και κατόπιν θα τη σκεπάσει. Στη βάση του καμινιού λίγες μικρές τρύπες διατηρούν την κρυφή φλόγα καθ’ όλη τη διαδικασία της καύσης. Κάτω από το άγρυπνο μάτι του καρβουνιάρη η διαδικασία καύσης διαρκεί  δύο-τρεις μέρες κι άλλες τόσες έως ότου κρυώσουν τα κάρβουνα.

Σε πρόσφατες φωτογραφίες (καλοκαίρι 2010) που ακολουθούν παρουσιάζονται τέσσερα στιγμιότυπα από τη διαδικασία παραγωγής καρβούνων : στήσιμο του σωρού, κάλυψη καμινιού, άναμμα και ολοκλήρωση του έργου πριν από το άνοιγμα του καμινιού.


[Ο Βλάσης Γαβριηλίδης (1848-1920), “πατέρας” της νεοελληνικής δημοσιογραφίας και ιδρυτής/διευθυντής της μεγάλης αθηναϊκής εφημερίδας “Ακρόπολις”, επισκέφθηκε την Κύπρο το 1911 και σε διάλεξή του στη Λέσχη “Ένωσις” της Λεμεσού είπε και τα ακόλουθα] :

“Εις την Κύπρον είναι αληθές ότι μεταξύ των υφαντριών ηύρα ιδέας μάλλον ιαπωνικάς παρά φεμινιστικάς.

Ερώτησα μίαν :

―Είσθε ευχαριστημένη από την ζωήν;

Η απάντησίς της ήτο τόσον χριστιανική:

―Δεν μπορούμε να παραπονεθούμε από τον Άγιον Θεόν!

Κι όμως τα σημεία των καιρών και μεταξύ του θηλυκού εργατοκόσμου, μεθ’ όλην την φαινομενικήν γαλήνην, είναι μάλλον ανήσυχα.

Εις ένα σπίτι ηύραμε την μητέρα και τα δύο κορίτσια. Αρκετής διανοητικής αναπτύξεως και τα δύο. Η μία ήτο μοδίστα.

Ερώτησα την νεαράν υφάντριαν, μίαν νέαν με μεγάλα εφραστικώτατα μάτια, πλημμυρισμένα από πόθους.

―Διαβάζετε εφημερίδας;

―Μάλιστα. Κυρίως την Ελευθερίαν.

―Γιατί σας αρέσει η Ελευθερία;

―Διότι έχει από όλα. Και διηγήματα και περίεργα.

―Τους Άγγλους τους αγαπάτε;

―Τους Άγγλους; Κυρίως αγαπώ τους Έλληνας. Επειδή όμως είμεθα εις την υπηκοότητά τους, πρέπει να τους σεβόμεθα.

―Πόσες ώρες την ημέραν εργάζεσθε;

―Όλην την ημέρα.

―Είσθε ευχαριστημένη;

―Βέβαια και είμαστε.

―Ποία δε η μεγαλυτέρα σας ευχαρίστησις;

―Η εργασία.

―Μυθιστορήματα διαβάζετε;

―Ε, άμα έχουμε διαβάζουμε.

―Ο πατέρας σας κερδίζει όσα και σεις;

―Όχι, εμείς κερδίζουμε περισσότερα.

―Ώστε ό,τι οι άνδρες και οι γυναίκες;

―’Οχι· οι άνδρες είναι ανώτεροι.

―Εις τι; Στα χέρια;

―Εις όλα.

―Αν πάρετε άνδρα που δεν θα εργάζεται θα τον περιφρονείτε;

Εις την ερώτησιν αυτήν η μεν υφάντρια απαντά

―Όχι.

Αλλ’ η μεγαλυτέρα της αδελφή ―η μοδίστα― διακόπτουσα, λέγει:

―Να εργάζομαι εγώ δια να διορθώνεται ο άντρας μου;

Έφερα τον λόγον και εις το ζήτημα αν πέφτει καμιά φορά ξύλο μεταξύ του ανδρογύνου.

Η υφάντρια έσπευσε να απαντήσει:

―Εκείνοι που δεν ακούνε δέρνουνται.

―Πρέπει να δέρνουνται;

―Πρέπει!

Ώστε, ως βλέπετε, υλικόν φεμινιστικό, όπως το εννοεί η αριστερά του γυναικισμού πτέρυξ, η ριζοσπαστική, εις την Κύπρον δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως γυναικόκοσμος όστις εργάζεται και όστις τυραννιέται, όστις παραεργάζεται και όστις πολύ ολίγα κερδίζει, όστις καταστρέφει την υγείαν του και την ευμορφιάν του και τας δυνάμεις της μητρότητος δι’ ένα σελίνι πολλάκις την ημέραν, μη τρεφόμενος επαρκώς, μη αναπαυόμενος επαρκώς.

Έχετε λοιπόν ανάγκην αυξήσεως του πλούτου σας, δια να ανέλθει η γυναικεία επιφάνεια εις την Κύπρον, δια να συνανέλθει μαζί της η επιφάνεια όλου του κυπριακού πολιτισμού. Και εις την αύξησιν αυτήν του πλούτου, αφού η γεωργία, αφού η κτηνοτροφία, αφού η υφαντική, αφού τόσαι άλλαι τέχναι ευρίσκονται τόσον εις χείρας των γυναικών σας όσον και εις χείρας των ανδρών, ενίοτε δε περισσότερον εις τας χείρας εκείνων παρά εις τας χείρας αυτών, θ’ αναγκασθείτε θέλοντες ή μη θέλοντες να καταφύγετε εις την μεγαλυτέραν ανάπτυξιν και ανακούφισιν των γυναικών σας.

Εγώ τουλάχιστον από τας μεγαλυτέρας ευτυχίας της νήσου θεωρώ την μεγάλην εργατικότητα των γυναικών σας. Ο μισός πλούτος της Κύπρου εις αυτάς οφείλεται […]”.

[Από τη λεμεσιανή εφημ. Σάλπιγξ, 15 Ιουλίου 1911. Εικονογράφηση : Ο Βλασης Γαβριηλίδης, σχέδιο Γεωργίου Ροϊλού, πρωτοδημοσιευμένο στο αθηναϊκό περιοδικό Εστία (1898)].

Μία σειρά από δελτάρια του Ανδρέα Σωτηρίου, της περιόδου 1948-1950,  από μίαν άλλη Αμμόχωστο, του αγροτικού κόσμου [Ανήκουν στον Πάνο Λοΐζου (Λονδίνο)].

Στο πανηγύρι τ’Άη Λουκά

Αμμόχωστος ―εικόνα από το πανηγύρι

Παζαρεύοντας για γουρουνάκια. Στη μέση ο απαραίτητος «σαψάρης» [μεσιτέμπορος]

Κι άλλες προσφορές για γουρουνάκια

Πωλητής και αγοραστής

SavvasIoannou1911Στην ανάρτηση αρ. 77 είχαν αναδημοσιευτεί δύο φωτογραφίες με θέμα την αγγειοπλαστική της περιοχής Αμμοχώστου (από περιοδικό του 1910). Σχετική είναι και η πιο κάτω φωτογραφία, την οποία παραχώρησε ο Πάνος Λοΐζου, από το Λονδίνο ―προσθέτοντας την πληροφορία ότι τόσο αυτή όσο και οι δύο παλαιότερες ήταν του Σάββα Ιωάννου.

Το “Βιβλιοπωλείον & Χαρτοπωλείον Σ. Ιωάννου, εν Βαρωσίοις” (αλλά και τυπογραφείο) δραστηριοποιείται στην Αμμόχωστο από την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα ―το ευχετήριο δελτάριο με σφραγίδα του, που παρουσιάζεται δεξιά, είναι του Δεκεμβρίου 1911― και λειτουργεί έως το 1974 όταν η πόλη καταλαμβάνεται από τον τουρκικό στρατό.

Στο διάστημα αυτό εκτός από τον συνηθισμένο κύκλο εργασιών βιβλιοπωλείου και χαρτοπωλείου πραγματοποιεί πολλές εκδόσεις σχολικών βιβλίων (τα οποία έως τη δεκαετία του 1950 κυκλοφορούσαν από ιδιώτες εκδότες). Επίσης κυκλοφορεί αριθμό δελταρίων με φωτογραφίες όπου κυριαρχούν δραστηριότητες της Αμμοχώστου και της γύρω περιοχής.

kouzariko

Κατάστημα πώλησης πήλινων αγγείων («κουζάρικο»), ίσως στην περιοχή Αμμοχώστου. Δελτάριο Σάββα Ιωάννου, γύρω στα 1910. [Κατά παραχώρηση Πάνου Λοΐζου (Λονδίνο)].

FamagustaPottery1

Σκηνή έν τινι Αγγειοπλαστείω των Βαρωσίων (Αμμοχώστου).

«Η πόλις αύτη απέκτησε σημαντικήν φήμην δια την αγγειοπλαστικήν της, ιδία δ’ εν τη κατασκευή υδριών. Μέγα επίσης διεξάγεται εμπόριον εν κάδοις (κούζοις) δια τα παλαιού ρυθμού μαγκανοπήγαδα (αλακάτια) ών τινα φαίνονται εν τη ανωτέρω εικόνι εις την αριστεράν εσχατιάν. Σχεδόν ουδέν εργαλείον χρησιμοποιείται αλλά μεγάλη εξασκείται επιτηδειότης εν τη χρήσει χειρών και ποδών, ήτις έν τισι περιπτώσει μεταδίδεται κληρονομικώς δια μέσου μιας και πλέον γενεάς».

FamagustaPottery2

Φόρτωσις υδριών εν Βαρωσίοις (Αμμοχώστου).

«Αι μεγάλαι αύται υδρίαι εισί ανά την νήσον εν κοινή χρήσει αγγεία προς προμήθειαν νωπού ποσίμου ή άλλου ύδατος. Τούτων πορωδών ουσών, εξάτμισις λαμβάνει χώραν και το ύδωρ διατηρείται ψυχρόν. Η εικών παρέχει καλήν ιδέαν του υπό των βοών συρομένου εγχωρίου κάρρου, όπερ δύναται να μεταφέρη σημαντικόν φορτίον».

[Κυπριακή Εφημερίς, Ιούλιος 1910].

Η καπνοβιομηχανία στην Κύπρο παρουσίασε μεγάλη ανάπτυξη από τα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας. Θεσσαλοί ειδικοί στην επεξεργασία καπνών είχαν αρχίσει να εγκαθίστανται στην Κύπρο από τα μέσα του 19ου αιώνα, κατά τα τελευταία χρόνια της οθωμανικής διοίκησης, και έβαλαν τις βάσεις για την άνθιση της καπνοβιομηχανίας μετά την άφιξη των Άγγλων. Royal-FamilyΣχεδόν όλες οι γνωστές κυπριακές  καπνοβιομηχανίες των κατοπινών χρόνων ανήκαν σε Θεσσαλούς, πολλοί από τους οποίους ήταν και συγγενείς.

Λιγότερο γνωστή ήταν η βραχύβια καπνοβιομηχανία Γεωργίου Κυριαζή & Χατζή Ι. Κούσεφ, η οποία λειτούργησε στη Λευκωσία έως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Μικρό τεκμήριο της παρουσίας της διασώθηκε σε ετικέτες επικολλημένες πίσω από φωτογραφία της βασιλικής οικογένειας της Ελλάδας (γύρω στα 1910). Ας σημειωθεί ότι το επίθετο του Γεωργίου Κυριαζή (πατέρα του γνωστού γιατρού και ιστοριοδίφη Νεοκλή Γ. Κυριαζή) καταγράφεται εδώ ως “Κυριαδζής / Kyriadji” [Στη φωτογραφία της βασιλικής οικογένειας, εκτός από τον βασιλιά Κωνσταντίνο και τη βασίλισσα Σοφία, τα παιδιά τους ―κατά σειρά ηλικίας― είναι οι: Γεώργιος, Αλέξανδρος, Ελένη, Παύλος, Ειρήνη και Αικατερίνη].

Kyriadji1Kyriadji2

Photographers8Και παλαιότερα σ’ αυτό το ιστολόγιο είχε γίνει αναφορά σε “εμβλήματα παλαιών φωτογράφων” (ανάρτηση αρ. 11).

Εδώ βλέπουμε τα εμβλήματα (και έργα) από μία ακόμη συνεργασία φωτογράφων, γύρω στα τέλη του 19ου αιώνα, στη Λεμεσό: μεταξύ των J.P. Foscolo και M.M. Papazian, με διεύθυνση εργασίας στην οδό Βικτώριας αρ. 14 (σήμερα οδό Ειρήνης).

Κάποια στιγμή αργότερα η συνεργασία διαλύεται και οι δύο φωτογράφοι αυτονομούνται, με τον J.P. Foscolo να μετακινείται στη διεύθυνση αρ. 98 της ιδίας οδού. Ο φωτογράφος αυτός είχε λαμπρή συνέχεια ενώ ο άλλος χάνεται μέσα στο σκοτάδι του χρόνου.

[Στα δείγματα που ακολουθούν παρουσιάζεται από ένα έργο του κάθε φωτογράφου και ακριβώς από κάτω το έμβλημά του].

Photographers5

Photographers6

Στον Παγκύπριο Εμπορικό Οδηγό του 1939 συναντούμε αρκετές διαφημίσεις από τουρκοκύπριους επαγγελματίες, μάλιστα κάποιες από αυτές παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως αποδεικνύουν και τα πιο κάτω δείγματα.

PolytechnicΣήμερα, βέβαια, η έννοια της λέξης «Πολυτεχνείο» έχει αλλάξει, και ο διαφημιζόμενος περισσότερο ως «πολυτεχνίτης» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

ShoemakerΜάλλον υπερβολικός ο «διπλωματούχος της Ακαδημίας Υποδηματοποιών Αθηνών»! Δώρισε ένα ζεύγος παπούτσια στο βασιλιά της Αγγλίας και περιαυτολογεί για τις ευχαριστίες που έλαβε. Στοιχειώδεις (και αναμενόμενοι) καλοί τρόποι από ένα γαλαζοαίματο.

Τέλος, δύο διαφημίσεις παλαιού «μυθικού» ζαχαροπλαστείου της Λευκωσίας. (Μήπως πρόκειται για δισυπόστατη παρουσία του ίδιου ζαχαροπλαστείου ή πρόκειται για τυχαία συνωνυμία;)

Bedevi1

Bedevi2

Τα τελευταία χρόνια γίνεται συστηματική προσπάθεια να μελετηθεί η παραγωγή των πρώτων φωτογράφων που δραστηριοποιήθηκαν στην Κύπρο, κυρίως από την έναρξη της αγγλικής κατοχής έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Πολυτελή λευκώματα έχουν εκδοθεί, κυρίως από τραπεζικούς πολιτιστικούς οργανισμούς του τόπου, αφιερωμένα στους σημαντικότερους εκπρόσωπους του είδους. Αυτή που εξακολουθεί να παραμένει λιγότερο γνωστή είναι η δραστηριότητα περαστικών από το νησί φωτογράφων ή προσωρινών σχημάτων συνεργασίας, όπως στις δύο περιπτώσεις που δίνονται πιο κάτω.

Στην πρώτη οι φωτογράφοι είναι ―από όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής― άγνωστοι, ενώ στη δεύτερη ο ένας (Θ. Τουφεξής) συνέχισε και ως ανεξάρτητος καλλιτέχνης. (Εκτός από τα εμβλήματα των φωτογράφων δίνονται και οι φωτογραφίες των προσώπων που τους απασχόλησαν, ως επιτεύγματα υψηλής αισθητικής και τεχνικής).

Photographers2Πορτρέτο αγνώστου (Φωτογράφοι Marinis & Simons, ίσως τέλη 19ου αιώνα)

Photographers1Πίσω όψη της φωτογραφίας, με το έμβλημα των φωτογράφων

Photographers3Έμβλημα των φωτογράφων A. Lombardo & Th. Touffexi (αρχές 20ού αιώνα;)

Photographers4Πορτρέτο άγνωστης (εμπρόθια όψη της φωτογραφίας των A. Lombardo & Th. Touffexi)

Ιουνίου 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ.    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930