Ο αρχαιολόγος David George Hogarth (1862-1927) βρισκόταν στην Κύπρο με αποστολή, το 1887-1888. Από το βιβλίο του Devia Cypria, Notes of an Archaeological Journey in Cyprus in 1888 (Λονδίνο 1889) παρουσιάζεται εδώ χάρτης αρχαιολογικών χώρων της Καρπασίας και ένα απόσπασμα (σε μετάφραση).

  

«Πιθανόν σ’ αυτή τη δυνατότητα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο, συνδυασμένη με σχετική απομόνωση από την υπόλοιπη Κύπρο, να οφείλεται η ιδιότυπη μη-κυπριώτικη εμφάνιση των χωρικών της Καρπασίας : το λευκό δέρμα και συχνά τα ξανθά μαλλιά, η ομορφιά των γυναικών, η χρήση ξένων λέξεων, όπως «τρε» (αντί τρεις), «ριδάλλα» (rix-dollar; [=ασημένιο νόμισμα]) για κέρμα, στοιχεία που υποδεικνύουν ιδιαίτερα εμφανή την επίδραση της Δύσης.

Οι μουσουλμάνοι που κατοικούν στα κεντρικά χωριά Άγιος Ανδρόνικος, Έλισις, Κορόβια και Γαληνόπορνη ελάχιστα κοινά χαρακτηριστικά έχουν με εκείνα των άλλων Τούρκων : μιλούν ελληνικά και σχεδόν δεν γνωρίζουν τουρκικά· οι γυναίκες σπανίως καλύπτονται με πέπλο, ενώ, αντιθέτως, κοιτούν κατάμματα τον ξένο και του μιλούν στην παρουσία των συζύγων τους· οι τελευταίοι δεν είναι τόσο συγκρατημένοι και απόμακροι όπως συνήθως οι μουσουλμάνοι αλλού. Οι εργατικότητα των Τούκων και των Ελλήνων, η συστηματική καλλιέργεια της γης και η προσεκτική διαχείριση του λιγοστού νερού που επιτρέπει η ηλιοφάνεια του Ιουλίου, η καλή κατασκευή των σπιτιών και η συγκριτικά μεγαλύτερη καθαριότητα στις συνήθειές τους, ίσως οφείλονται τόσο σ’ αυτό τον λόγο όσο και στο ευνοϊκό κλίμα, καθώς και στο αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι, λόγω του απρόσιτου της περιοχής, κατά τη διάρκεια του τουρκικού ζυγού επιτράπηκε στην Καρπασία να διατηρήσει μέρος της ευημερίας που αποτελούσε κοινό χαρακτηριστικό ολόκληρης της Κύπρου κατά τη Φραγκοκρατία.

Είναι, τουλάχιστον, βέβαιο ότι καμιά άλλη περιοχή δεν εντυπωσιάζει τον επισκέπτη με την καλή διοίκησή, την τάξη και τη φυσική ευγένεια των κατοίκων της όσο αυτή η απομακρυσμένη χερσόνησος».

Advertisements