Ο Αρχιμανδρίτης Κυπριανός Κουριοκουρίτης (1735/1745 – 1802/1805) με το μνημειώδες έργο του Ιστορία χρονολογική της νήσου Κύπρου, το οποίο εκδόθηκε με δικά του έξοδα στη Βενετία το 1788, έδωσε “το πρώτον ιστορικόν σύγγραμμα του τουρκοκρατούμενου Ελληνισμού, τουλάχιστον δια την εποχήν κατά την οποίαν συνεγράφη” (κατά χαρακτηρισμό του Θεόδωρου Παπαδόπουλλου, διεύθυντη του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου το 1971 όταν επιμελήθηκε φωτομηχανική επανέκδοση του έργου).

Η Ιστορία του Κυπριανού στηρίχθηκε σε κυπριακές αρχειακές πηγές (κυρίως εκκλησιαστικές) αλλά και σε ευρωπαϊκά ιστορικά έργα και μαρτυρίες που κυκλοφορούσαν ή εντοπίζονταν σε βιβλιοθήκες ή αρχεία της Βενετίας. Εκτός από το καθαρώς ιστορικό μέρος ο Κυπριανός ασχολείται στο βιβλίο και με θέματα εθνογραφίας, κοινωνίας και πολιτισμού της Κύπρου.

Από το εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή της επανέκδοσης μεταφέρεται εδώ ένα ακόμη χαρακτηριστικό απόσπασμα:

“Η κοινωνική και εθνική κατάστασις της Κύπρου κατά τας διαφόρους εποχάς, ιδιαιτέρως δε κατά την Τουρκοκρατίαν, αποτελεί μέλημα του Κυπριανού, όστις δεν παραλείπει, οσάκις τούτο αναγκαιοί, να αναφερθή σε ξένα ‘γένη’, τα οποία εγκατεστάθησαν εν τη Νήσω. Ο Κυπριανός δεν τρέφει προκαταλήψεις κατά της παρουσίας ξένων εθνικών στοιχείων, ούτε θεωρεί μειωτικήν δια τους Έλληνας της Νήσου την παρουσίαν ταύτην. Είναι όμως ευαίσθητος εις το θέμα της κοινωνικής και οικονομικής εξαθλιώσεως του χριστιανικού πληθυσμού, την οποίαν συνεπήγοντο αι ξέναι κυριαρχίαι, ιδιαιτέρως δε όταν πραγματεύεται την περίοδον της Τουρκοκρατίας, η οποία καταλαμβάνει και το τελευταίον τμήμα του αφηγηματικού μέρους της ιστορίας του. Εις την πραγματικότητα το τελευταίον τούτο μέρος παύει να είναι αφηγηματικόν, προσλαμβάνον τον χαρακτήρα μιας επιτόμου κοινωνικής ιστορίας του τουρκοκρατουμένου Κυπριακού ελληνισμού”.

Προμετωπίδα (αποσπάσματα από το έργο του Λουκιανού, Πατρίδος Εγκώμιον...) : «Ουδέν γλύκιον ης Πατρίδος…»

Η πρώτη σελίδα αφιέρωσης του έργου στον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρύσανθο. Στο επάνω μέρος χαλκογραφία με αλληγορία της Κύπρου ―δεξιά διακρίνεται και χάρτης της πατρίδας του συγγραφέα.

Advertisements