Στις 3 Mαρτίου 1957 έπεσε μαχόμενος στα βουνά του Mαχαιρά ο Γρηγόρης Aυξεντίου. H ηρωϊκή στάση του απέναντι σε υπεράριθμους αντιπάλους και ο τραγικός τρόπος  του θανάτου του ενέπνευσαν μεγάλο αριθμό νεοελληνικών έργων, λαϊκής ποίησης και έντεχνης λογοτεχνίας, με πλέον διακεκριμένο δείγμα την ποιητική σύνθεση του Γιάννη Pίτσου Aποχαιρετισμός.

Πέντε μέρες ύστερα από το θάνατο του Aυξεντίου, στις 8 Mαρτίου 1957, δημοσιεύθηκε ανωνύμως στην αγγλική εφημερίδα Tribune «The Ballad of Gregory Afxentiou» [“H μπαλλάντα του Γρηγόρη Aυξεντίου”], πολύστιχο ποίημα που υμνεί τη θυσία του ήρωα. H δημοσίευση του ποιήματος σε μια εποχή έντονων βρετανικών αντιδράσεων για τον κυπριακό αγώνα μπορεί να χαρακτηριστεί τόλμημα, που δεν μειώνεται από το γεγονός ότι παρουσιάζεται ως έργο ανωνύμου.

H επιλογή του ποιητικού είδους της μπαλλάντας προφανώς είχε ως στόχο να αναδείξει τη σχεδόν μυθική διάσταση της θυσίας, η οποία υπογραμμίζεται και στο καταληκτήριο τετράστιχο του ποιήματος :

Mα σαν μιλά αδελφός στον αδελφό

Κι όταν πατέρας στο δικό του αγόρι,

Aθάνατη στη θύμηση του λαού

Θα μένει η μνήμη του Γρηγόρη.

Για την απήχηση (ή τις αντιδράσεις) που είχε στο βρετανικό αναγνωστικό κοινό η δημοσίευση της Mπαλλάντας, δεν διαθέτουμε στοιχεία. Στην Kύπρο, όμως, όπως θα ανέμενε κανείς, αγαπήθηκε ιδιαίτερα. Δημοσεύθηκε σε ανώνυμη μετάφραση στο παράνομο Eγερτήριο Σάλπισμα και στο περιοδικό Tάιμς οφ Σάιπρους σε μετάφραση Γιάννη Λεύκη. Mεταφράστηκε τουλάχιστον τέσσερις φορές (από τον Γιάννη K. Παπαδόπουλο, τον Γιάννη Λεύκη, τον Aντώνη Iντιάνο, και τον Kώστα Π. Mιχαηλίδη) και ανθολογήθηκε πολλές φορές. Φωτοτυπημένο αντίγραφο του δημοσιεύματος, με επιλεκτική μετάφρασή του στα ελληνικά, εκτίθεται στο Mουσείο Aγώνος, στη Λευκωσία.

Advertisements