You are currently browsing the monthly archive for Σεπτεμβρίου 2010.

Ο εθνικός ποιητής μας Βασίλης Μιχαηλίδης (1849-1917) στις 18 Ιανουαρίου 1888 κυκλοφόρησε από τη Λεμεσό, όπου ζούσε, το πρώτο φύλλο της δεκαπενθήμερης σατιρικής εφημερίδας του Ο διάβολος.

Ο νεοφώτιστος “δημοσιογράφος” έτρεφε πολλές προσδοκίες για επιτυχία της προσπάθειάς του μια και ―όπως μαρτυρεί και ίδιος σε ποίημά του που δημοσιεύθηκε στο τέταρτο φύλλο της εφημερίδας του― πολλοί “μετά χαράς” και με ενθουσιασμό δέχτηκαν τις πρώτες εκδόσεις που τους έστειλε (εφημερίδες του είδους αυτού κυκλοφορούσαν τότε κυρίως σε συνδρομητές). Όταν όμως ήλθε η ώρα να καταβάλουν και τη συνδρομή τους οι “υποστηρικτές” άλλαξαν διάθεση και ο Μιχαηλίδης μπόρεσε να συνεχίσει μονάχα έως το φύλλο αρ. 6, της 18 Απριλίου 1888, δηλαδή μονάχα για ένα τρίμηνο!

Ο ποιητής περιγράφει την περιπέτειά του, μάλιστα με γλαφυρό τίτλο :

Φίλοι δημοσιογράφοι εν ταυτώ και αδελφοί μου

είδα τι ζωήν περνούμε κι εσιχάθη[ν] η ψυχή μου

και εγώ αφού τυχαίως κατετάχθην στην γραμμή σας

από την δική μου τύχην συμπεραίνω την δική σας·

στο ποτάμι Βαβυλώνος σας προτείνω να βρεθούμε

κι όλα τα παράπονά μας εκεί πέρα να τα πούμε

όλες οι εφημερίδες κι οι διαβόλοι κι οι τριβόλοι

όλ’ εκεί ν’ ανταμωθούμε κι επί τας ιτέας όλοι

να κρεμμάσωμε τες πέννες τα χαρτιά και τα ψηφία

και τα όργανά μας όλακι όλα μας τα εργαλεία

κι ως το πάλαι οι Εβραίοι εις το κλάμα να χυθούμε

και να πέσωμε κατόπι στο ποτάμι να πνιγούμε.

Να σας πω για με τι τρέχει, μού ’καμαν ένα ωραίο

και φρικτό μασκαραλίκι δίχως να ’ναι αποκρέω

κάποιοι ευγενοϊππόται και ευγενοευγενήδες,

έδωκαν πολλές, απείρους, εις τον “Διάβολον” ελπίδες

και γι’ αυτόν ενθουσιώντες έκαμαν μεγάλον κρότον

και μετά χαράς μεγάλης του έδέχθησαν το πρώτον

κι έλεγαν πώς είν’ ωραίος, είναι χάρις των χαρίτων·

και το δεύτερον επίσης κι άλλοι μερικοί το τρίτον

κι άλλοι του κρατούν τα δύο κι άλλοι του κρατούν τα τρία

και χωρίς να το σκεφθούνε ότι κάμνουν αδικία

λέγουν στον εισπράκτορά του “ο Χριστός να σ’ ελεήσει,

δεν είμαι συνδρομητής του, τ’ όνομά μου ας το σβήσει”.

“Δώσε μου τα φύλλα πίσω”, ―”Δεν τα έχω να τα δώσω·

κάμε μου την χάρην φύγε πριν να σε ξυλοφορτώσω”.

Είναι δίκιον ν’ αδικούμεν, φίλοι, κατ’ αυτόν τον τρόπον,

κι όχι μεταξύ θηρίων αλλά μεταξύ ανθρώπων;

Η ζωή κι η ύπαρξίς μου απ’ αυτούς αν εξαρτάτο

θα πνιγόμην έως τώρα εις της θάλασσας τον πάτο,

δεν με μέλλει, πλην ολίγον την καρδιά και το τσερβέλλο

κάπως μου τα νεκατώσαν και δεν γράφω όπως θέλω.

Advertisements

Στις 3 Mαρτίου 1957 έπεσε μαχόμενος στα βουνά του Mαχαιρά ο Γρηγόρης Aυξεντίου. H ηρωϊκή στάση του απέναντι σε υπεράριθμους αντιπάλους και ο τραγικός τρόπος  του θανάτου του ενέπνευσαν μεγάλο αριθμό νεοελληνικών έργων, λαϊκής ποίησης και έντεχνης λογοτεχνίας, με πλέον διακεκριμένο δείγμα την ποιητική σύνθεση του Γιάννη Pίτσου Aποχαιρετισμός.

Πέντε μέρες ύστερα από το θάνατο του Aυξεντίου, στις 8 Mαρτίου 1957, δημοσιεύθηκε ανωνύμως στην αγγλική εφημερίδα Tribune «The Ballad of Gregory Afxentiou» [“H μπαλλάντα του Γρηγόρη Aυξεντίου”], πολύστιχο ποίημα που υμνεί τη θυσία του ήρωα. H δημοσίευση του ποιήματος σε μια εποχή έντονων βρετανικών αντιδράσεων για τον κυπριακό αγώνα μπορεί να χαρακτηριστεί τόλμημα, που δεν μειώνεται από το γεγονός ότι παρουσιάζεται ως έργο ανωνύμου.

H επιλογή του ποιητικού είδους της μπαλλάντας προφανώς είχε ως στόχο να αναδείξει τη σχεδόν μυθική διάσταση της θυσίας, η οποία υπογραμμίζεται και στο καταληκτήριο τετράστιχο του ποιήματος :

Mα σαν μιλά αδελφός στον αδελφό

Κι όταν πατέρας στο δικό του αγόρι,

Aθάνατη στη θύμηση του λαού

Θα μένει η μνήμη του Γρηγόρη.

Για την απήχηση (ή τις αντιδράσεις) που είχε στο βρετανικό αναγνωστικό κοινό η δημοσίευση της Mπαλλάντας, δεν διαθέτουμε στοιχεία. Στην Kύπρο, όμως, όπως θα ανέμενε κανείς, αγαπήθηκε ιδιαίτερα. Δημοσεύθηκε σε ανώνυμη μετάφραση στο παράνομο Eγερτήριο Σάλπισμα και στο περιοδικό Tάιμς οφ Σάιπρους σε μετάφραση Γιάννη Λεύκη. Mεταφράστηκε τουλάχιστον τέσσερις φορές (από τον Γιάννη K. Παπαδόπουλο, τον Γιάννη Λεύκη, τον Aντώνη Iντιάνο, και τον Kώστα Π. Mιχαηλίδη) και ανθολογήθηκε πολλές φορές. Φωτοτυπημένο αντίγραφο του δημοσιεύματος, με επιλεκτική μετάφρασή του στα ελληνικά, εκτίθεται στο Mουσείο Aγώνος, στη Λευκωσία.

Σεπτεμβρίου 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Αυγ.   Οκτ. »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930