You are currently browsing the monthly archive for Μαρτίου 2010.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της οθωμανικής κατοχής της Κύπρου (και ιδίως κατά τις δύο δεκαετίες πριν από την άφιξη των Άγγλων) οι αρχαιολογικοί χώροι της Κύπρου βρέθηκαν στο έλεος συστηματικής σύλησης και καταστροφής από κάθε κερδοσκόπο. Πρόσωπα που, κάτω από κάποια προξενική ή άλλη ιδίότητα, εξασφάλιζαν σουλτανικό φιρμάνι για έργα ανασκαφής, ή ενεργούσαν αυθαίρετα δωροδοκώντας τούρκους αξιωματούχους του τόπου, προέβαιναν σε μεγάλης έκτασης ανασκαφές οι οποίες συνήθως απέφεραν μοναδικά ευρήματα και μεγάλο οικονομικό όφελος για τους ίδιους. Από τους πολλούς που “διέπρεψαν” σ’ αυτό τον τομέα,  σημαντικότερη είναι η περίπτωση του ιταλικής καταγωγής Προξένου της Αμερικής στη Λάρνακα (1865-1877), Luigi Palma di Cesnola.

Χαρακτηριστική μαρτυρία της κατάστασης που επικρατούσε αυτή την εποχή στα αρχαιολογικά πράγματα του τόπου δίνει και το ακόλουθο σύντομο απόσπασμα από το βιβλίο του R. Hamilton Lang, Cyprus, its History, its Present Resources, and Future Prospects (Λονδίνο 1878):

“Το 1868 ύστερα από καταρρακτώδη βροχή, μερικοί χωρικοί από το Δάλι περνούσαν από τη βάση ενός λόφου βόρεια του χωριού, στην κορυφή του οποίου υπάρχει πηγάδι γνωστό ως Λαξιά του Νικολή. Εκεί βρήκαν, παρασυρμένα από την πλαγιά, προφανώς λόγω της βροχής, μερικά κομμάτια από αρχαία αγγεία σε άριστη κατάσταση, σε ένα από τα οποία απεικονιζόταν μία πάπια. Οι χωρικοί αμέσως σκέφτηκαν ότι ίσως υπήρχαν κι άλλα εκεί κοντά, κι άρχισαν να σκάβουν την πλαγιά του λόφου. Με έκπληξή τους, τότε, βρήκαν τάφους, από τους οποίους πήραν μεγάλο αριθμό αγγείων, καθώς και μερικά μπρούντζινα μαχαιρίδια. Τα νέα της ανακάλυψης διαδόθηκαν γρήγορα και οι χωρικοί, που βρίσκονταν σε μεγάλη απόγνωση επειδή η παραγωγή τους είχε σχεδόν όλη καταστραφεί από την ακρίδα, άρχισαν να επιδίδονται μαζικά σε ανασκαφές για ανεύρεση αγγείων.

Την επόμενη Κυριακή, περπατώντας με τον κύριο [Δημήτριο] Πιερίδη (συνεργάτη σε όλα όσα σχετίζονταν με αρχαιότητες και καθοδηγητή με βαθύτατες αρχαιολογικές και φιλολογικές γνώσεις) πληροφορήθηκα για τις ανακαλύψεις και χωρίς χρονοτριβή διευθετήσαμε να σταλεί στην περιοχή έμπειρος βοηθός με εντολή να αποκτήσει κάποια ευρήματα και να τα στείλει για αξιολόγηση. Ο απεσταλμένος είδε ότι ο κύριος Ceccaldi βρισκόταν ήδη εκεί. Τα αντικείμενα ήταν καινούργια και η ποικιλία μεγάλη, και σχεδόν όλα αποκτήθηκαν από τον κύριο Ceccaldi και από εμένα.  Αυτός ο πλούσιος χώρος έκρυβε ακόμη πολλά, και οι χωρικοί από το Δάλι βρήκαν πλήρη απασχόληση αναζητώντας τάφους και αδειάζοντάς τους.

Ο αριθμός των αντικειμένων αυξανόταν όπως επίσης και εκείνος των αγοραστών. Ο φίλος μου κ. Sandwith, βοηθός πρόξενος της Βρετανίας, άρχισε να ενδιαφέρεται για απόκτηση και τον ακολούθησε ακόμη ένας φίλος, ο οποίος, παρ’ ότι ήταν ο τελευταίος που έδειξε ενδιαφέρον, έμελλε να αναπτύξει ερευνητικές δραστηριότητες περισσότερο μακροχρόνιες και με πολύ λαμπρότερα αποτελέσματα όλων μας, και εννοώ τον Αμερικανό Πρόξενο στρατηγό de Cesnola”.

Ο Thomas B. Sandwith, στον οποίο αναφέρεται ο συγγραφέας, υπηρέτησε στη Λάρνακα για πέντε χρόνια, από τον Οκτώβριο 1865 έως τον Σεπτέμβριο 1870, και το ενδιαφέρον του για κυπριακά αρχαιολογικά ευρήματα φαίνεται ότι άρχισε κάπως αργά (ίσως από το 1868, όπως σημειώνεται στο απόσπασμα που προηγήθηκε). Παρά το περιορισμένο ενδιαφέρον του για την αρχαιολογία, ο Sandwith δημοσίεψε το 1877 δεκαεξασέλιδη μελέτη με τίτλο On the different Styles of Pottery found in Ancient Tombs in the Island of Cyprus η οποία θεωρείται, από ειδικούς, ως μία από τις σημαντικότερες πρώιμες προσπάθειες ταξινόμησης των αρχαίων κυπριακών αγγείων. [Στην ίδια έκδοση περιλαμβάνονταν και οι πέντε έγχρωμες λιθογραφίες με δείγματα κυπριακών αγγείων, οι οποίες δημοσιεύονται σ’ αυτή την ανάρτηση].

[Φαίνεται ότι ο Δεκέμβριος του 1926 ήταν αρκετά ψυχρός, αν κρίνουμε από τις δύο φωτογραφίες της χιονισμένης Λευκωσίας, δημοσιευμένες τον Ιανουάριο του 1927 σε κυπριακό περιοδικό].

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποκτήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Λευκωσίας είναι το μπρούντζινο άγαλμα του αφρικανικής καταγωγής αυτοκράτορα της Ρώμης Σεπτίμιου Σεβήρου (145-211). Το ολόγυμνο και μεγάλου μεγέθους άγαλμα συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του επισκέπτη στο κέντρο ειδικής αίθουσας του μουσείου.

Το άγαλμα βρέθηκε το 1928 σπασμένο, αλλά σε αρκετά καλή κατάσταση, από γεωργό ο οποίος δούλευε σε χωράφι του στην περιοχή Κυθραίας. Όταν το άροτρο συνάντησε εμπόδιο στο δρόμο του, ο γεωργός με έκπληξη είδε να αποκαλύπτεται τμήμα από μέλος του αγάλματος. Έφερε και το υπόλοιπο στην επιφάνεια και πιστεύοντας ότι μέσα του έκρυβε χρυσάφι το έσπασε ακόμη περισσότερο.

Το θρυμματισμένο άγαλμα αποκτήθηκε τελικά από το Κυπριακό Μουσείο και επιδιορθώθηκε με τη βοήθεια ειδικού τεχνικού της αποστολής Ηarvard Boston Expedition (Pyramids, Cairo), ο οποίος ήλθε στην Κύπρο ειδικά γι’ αυτό τον σκοπό. Στην οικογένεια του γεωργού δόθηκε αμοιβή £20 ως “εύρετρα”.

Στη φωτογραφία που ακολουθεί παρουσιάζεται το μεγάλης τέχνης κεφάλι του αγάλματος ύστερα από την επιδιόρθωσή του και πριν επικολληθεί στο υπόλοιπο σώμα.

[Διαφημιστικό φυλλάδιο του γνωστού παλαιού κέντρου διασκέδασης της Λευκωσίας, λίγους μήνες πριν από την έναρξη του Κυπριακού Απελευθερωτικού Αγώνα και τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν από τους Άγγλους].


[Μία ξεχασμένη εικόνα της ζωής στην παλιά Λευκωσία : Έκθεση ζώων έξω από τα τείχη, στις 9 Απριλίου 1926 (Από περιοδικό εποχής)]

Μαρτίου 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Φεβ.   Απρ. »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031