You are currently browsing the monthly archive for Φεβρουαρίου 2010.

Εικονογραφημένα ταχυδρομικά δελτάρια της Κύπρου από τοπικούς εκδότες είναι γνωστό ότι εμφανίζονται με σχετική συχνότητα από το τέλος του 1901. Σε δημοσιεύματα (Stavros Lazarides, Panorama of Cyprus, Picture Postcards of Cyprus 1899-1930) καταγράφονται ταχυδρομημένα δελτάρια με ημερομηνία τουλάχιστον από τις 2 Μαρτίου 1902. Τέτοια δείγματα εκδόθηκαν από τον John Foscolο στη Λεμεσό και τον Απόστολο Ιωαννίδη στη Λευκωσία.

Πριν από το 1902 δεν ήταν δυνατόν να σταλούν δελτάρια με κυπριακή θεματογραφία. Γι’ αυτό το λόγο κάποιος ευρηματικός ξένος επισκέπτης δημιούργησε δικό του δελτάριο επικολλώντας τυπωμένη φωτογραφία της εποχής (από περιοδικό ή βιβλίο) πάνω σε κοινό δελτάριο των κυπριακών ταχυδρομικών υπηρεσιών.

Αυτό το πρώτο ―από όσο γνωρίζουμε― εικονογραφημένο δελτάριο με κυπριακή θεματογραφία έγινε με ιδιωτική πρωτοβουλία και στάλθηκε σε παραλήπτη στην κοινότητα του Lussinpiccolo (της Istria), τον Σεπτέμβριο 1899. Παρουσιάζει άποψη της Αμμοχώστου επικολλημένη πίσω από ταχυδρομικό δελτάριο με έντυπο γραμματόσημο της βασίλισσας Βικτώριας και ένδειξη Union Postale Universelle, με σφραγίδα από το ατμόπλοιο Γαλάτεια της Austrian Lloyd, με το οποίο είχε μεταφερθεί. Το πλοίο, χωρητικότητας 1352 τόνων, βρισκόταν σε υπηρεσία μεταξύ 1871 και 1908. Το δελτάριο, το οποίο σήμερα ανήκει στον συγγραφέα του σημειώματος, παρουσιάζεται πιο κάτω:

Advertisements

Επίσημος κυβερνητικός χάρτης  του οδικού, σιδηροδρομικού και τηλεγραφικού δικτύου της Κύπρου κατά 1905

(σχεδιασμένος από το Τμήμα Δημοσίων Έργων)


[Η τουρκική νομοθεσία στην Κύπρο ―την οποία κληρονόμησε (και για πολλές δεκαετίες διατήρησε) η Αγγλική κυβέρνηση του τόπου― περιλάμβανε πολλά παράδοξα, τουλάχιστον σε θέματα ιδιοκτησίας, όπως καταγράφει στο σημείωμά του ο κερυνειώτης Σάββας Χρίστης (δημοσιευμένο τον Ιανουάριο 1923). Με πολύ κέφι ο Χρίστης, στο ενδιαφέρον σημείωμά του προσθέτει και ένα σχετικό σατιρικό στιχούργημά του. (Για τον Σ. Χρίστη βλ. και ανάρτηση αρ. 119)].

Καλή ιδέα να κάνουμε προκράτηση δωματίου για τις θερινές διακοπές μας στο μαγευτικό Τρόοδος. Το ξενοδοχείο κοστίζει μόλις δέκα σελίνια την ημέρα, για «όλα τα έξοδα της κάθε μέρας» (δηλ. πλήρη διατροφή;).  Όμως τόσο νωρίς; (Η διαφήμιση δημοσιεύεται τον Σεπτέμβριο [του 1932]). Λάβετε επίσης υπ’ όψιν ότι το  ξενοδοχείο προσφέρει στους πελάτες του ακόμη και «αυτοκινητάδες». Και με τα δωμάτια, τι γίνεται; Εκτός από τα μονά, διαθέτει και διπλά;

Έως και το πρώτο μισό του 20ού αιώνα σε βολικά σημεία «μακρινών» διαδρομών στους δρόμους της Κύπρου λειτουργούσαν «Σταθμοί» για ξεκούραση των ταξιδιωτών (μια και οι ανέσεις που πρόσφερε το οδικό δίκτυο και οι τρόποι μετακίνησης ―πεζοπορία, ζώα, κάρρα, ή πρωτόγονα μηχανοκίνητα― δεν ήταν πολλές). Ανάμεσα στους γνωστότερους «σταθμούς» ήταν του Πυροϊού, της Χοιροκοιτίας και Σκαρίνου, και του Πισσουριού.

Την 1η Δεκεμβρίου 1895, ο Σάββας Τσερκεζής, από τον Μαζωτό, ταξιδεύει πεζός από Λάρνακα προς Λευκωσία και σημειώνει:

«Eις τας 5 μ.μ. έλαβον την εις Λευκωσίαν άγουσαν. Ήτο νυξ Δεκεμβρίου, ο ουρανός ήτο συννεφώδης, το ψύχος ήτο διαπεραστικότατον και εγώ ήμην ηναγκασμένος να διανύσω είκοσι τεσσάρων αγγλικών μιλίων δρόμον πεζός. Μετά ημισείας περίπου ώρας οδοιπορίαν, ότε απεμακρύνθην της Λάρνακος ώς δύο περίπου αγγλικά μίλια, έδυσεν ο ήλιος και άφησε όπισθέν του τον ουρανόν ημισυννεφώδη και ερυθρόχρουν, μετά ημίσειαν δε ώραν σκότος βαθύ εκάλυψε την γην και το ψύχος έγινεν επαισθητότερον.

Την στιγμήν εκείνην με εκατάλαβε βαθεία σκέψις. Από την μίαν εσυλλογούμην την σκατο[ανα]παραδιάν μου –οπού επήγαινα εις μίαν πόλιν οπού τα πάντα δι’ εμέ ήτο ξένα, δεν είχα πού την κεφαλήν κλίναι– και από την άλλην εσυλλογούμην την ψυχράν του [Δεκεμβρίου] νύκτα. Απεφάσισα να γυρίσω πίσω, αλλά επειδή εντρεπόμην απεφάσισα να πάγω και ό,τι έλθει της τύχης μου να το υποφέρω αγογγύστως· άρχισα λοιπόν βήμα τακτικόν.

Καθ’ οδόν συνήντησα έν φορτηγόν αμάξιον και παρεκάλεσα τον αμαξηλάτην να με αφήσει να βάλω τουλάχιστον τα ρούχα μου εις το κάρον· μοι το επέτρεψεν, λέγων μοι: “Eάν δεν είχα φορτίον πολύ θα σε ανέβαζα επάνω, αλλ’ εξάλλου κάμνει και δυνατόν κρύο και είναι προτιμότερον να περιπατεί κανείς”.

Mετά τεσσάρων ωρών βραδυπορίαν εφθάσαμεν εις ένα σταθμόν ονομαζόμενον Πυρόι· εκεί στάθμευον όλα τα κάρα και όλαι αι άμαξαι, και μετά δίωρον ανάπαυσιν ανεχώρουν. Επειδή είχε και άλλα κάρα σταθμευμένα εκεί, εκατέβασα τα ρούχα μου, εμπήκα μέσα, εκάθισα και ήρχισα να εξετάζω τα πέριξ: ο σταθμός περιείχε μέσα καφενείον, ξενοδοχείον και παντοπωλείον.

Oι καραγωγείς και οι αμαξηλάται εισήλθον εντός του εστιατορίου του σταθμού και παρήγγειλαν διάφορα φαγητά, αλλ’ εγώ, επειδή τα χρήματά μου ήσαν μόνον οκτώμισι γρόσια, επροτίμησα να μη φάγω τίποτε, έπιον μόνον ένα καφέ· ερώτησα πόσα κάμνει και μου είπεν είκοσι παράδες, έδωσα τους είκοσι και απεσύρθην εις μίαν γωνίαν, επειδή ήτο απέναντι η θύρα του σταθμού και εκρύωνα· εις το διάστημα αυτό οι καραγωγείς έτρωγον. Επήγα και επήρα ένα κρασί και άναψα ένα τσιγάρο, και αποχαιρετίσας τους καραγωγείς και τον ξενοδόχον εξηκολούθησα τον δρόμον μου».

[Σάββας Τσερκεζής, Ημερολόγιον του βίου μου, Αρχόμενον από του 1886. Β΄έκδοση. Λευκωσία: Πολιτιστικό Κέντρο Ομίλου Λαϊκής, 2007) σ. 35-36].

Ακολουθούν δύο φωτογραφικές μαρτυρίες για οδικούς σταθμούς κατοπινών δεκαετιών.

Σταθμός Χοιροκοιτίας (ταχυδρομικό δελτάριο)

Σταθμός Σκαρίνου (διαφήμιση του 1939)

Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου και για μερικά χρόνια μετά τη λήξη του, λόγω ελλείψεων σε βασικά αγαθά (π.χ. ψωμί και ορισμένα τρόφιμα, είδη ρουχισμού, κ.ά.) επιβάλλονταν περιορισμοί στις προμήθειες ώστε να αποφεύγεται εκμετάλλευση και πωλήσεις τους στη μαύρη αγορά. Οι ποινές για όσους παρανομούσαν ήταν πολύ αυστηρές.

Για σκοπούς ελέγχου οι αρχές είχαν εγκαθιδρύσει Τμήμα Ελεγχομένων Ειδών ―με γραφεία σε κάθε πόλη― το οποίο είχε την ευθύνη έκδοσης ειδικών δελτίων για οικογένειες ή άτομα, όπως το (ταλαιπωρημένο) δείγμα για εξασφάλιση ψωμιού και σιτηρών από καθορισμένο προμηθευτή, που παρουσιάζεται πιο κάτω.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και η παραχώρηση του δελτίου επιβαρυνόταν με ένα «τριαράκι»!

[Η φωτογραφία και το απόσπασμα είναι από είδηση με τίτλο Άνετη διαμονή (από κυπριακό περιοδικό, Μαρτης 1958].

«Ο συγχρονισμένος ορνιθώνας στον Σαϊττά. που μόλις έχει συμπληρωθεί από τον Κλάδο Ορνιθοτροφίας του Τμήματος Γεωργίας»

[Αν τα πουλερικά της φωτογραφίας μας μπορούσαν να μιλήσουν και γνώριζαν τι τα περιμένει, το πιθανότερο είναι ότι θα έχαναν ξανά τη φωνή τους].

Φεβρουαρίου 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιαν.   Μαρ. »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728