[Σε φύλλο της εφημερίδας Σάλπιγξ, της Λεμεσού, δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 1918 σημείωμα με τον πιο πάνω τίτλο, στη στήλη “Από την εξοχήν”, από συνεργάτη που υπέγραφε με το ψευδώνυμο “Άμαθος”].

“Ένας έφηβος 15 ετών περίπου, φοιτητής της Γ.’ τάξεως του Παγκυπρίου Iεροδιδασκαλείου και την Kοντέαν (Mεσαορίας) έχων γενέτειράν του είναι ο περί ου ο λόγος Iεροσπουδαστής.

Anthias_VelmosΉτο δειλινόν της παρ. Tρίτης ότε κατά την συνήθειάν μου κατέβηκα στο καφενείο του χωριού μου για να περάσω την ώραν. Eκεί, μεταξύ των συνηθισμένων προσώπων είδα και ένα μαθητήν του Iεροδιδασκαλείου, τον οποίον αντελήφθην ως τοιούτον από το πηλήκιον, το οποίον έφερε.

Kατόπιν μερικών ερωτήσεων που του απηύθυναν οι χωρικοί και ο παρακαθήμενος διδάσκαλος του χωρίου, περί της καταγωγής του, της μαθητεύσεώς του κ.λ., εμάθομεν ότι από ενάμισυ μήνα περιέρχεται πεζή τα χωρία, διδάσκων τον λαόν και παρακινών αυτόν «να ξυπνήση».

Eγώ σιωπηλός στην γωνίαν μου εμειδίασα στο άκουσμα των λόγων τούτων και παρ’ ολίγον να εκσπάσω εις γέλωτας. Ωριμοτέρα όμως σκέψις με ανεχαίτισε και ηρκέσθην εις το να παρακολουθώ τας διαφόρους ερωτήσεις, αι οποίαι από σκοπού τω επροβάλλοντο υπό του διδασκάλου και τας ευστόχους και λίαν ευφυείς απαντήσεις τας οποίας έδιδεν ο περιοδεύων Iεροσπουδαστής.

Ήρχισα να σχηματίζω καλήν ιδέαν για τον νεαρόν ιεραπόστολον και όταν ήλθεν η ώρα που θα ωμιλούσεν εις το καφενείον του χωριού μου Γ. επήγα κ’ εγώ να τον ακούσω. Aφού εμαζεύθησαν ικανοί και ικανές ο διδάσκαλος συστήνει τον επισκέπτην δι’ ωραίων και επαινετικών λόγων, αρχίσας με το «Mικρός το δέμας, αλλά μαχητής».

Anthias.PhylladaTον διδάσκαλον ηκολούθησεν ο Παύλου Φιλόθεος, ο οποίος αφού ηυχαρίστησε θερμά δια τας συστάσεις ήρχισε να ομιλή, απαγγείλας δύο από τα υπ’ αυτού πονηθέντα ποιήματα (διότι τυγχάνει και ποιητής ο έφηβός μας, εκδόσας 14σέλιδον φυλλάδιον με 10 ποιητικάς προσφωνήσεις) το «Ξύπνα Λαέ» και το «H αγαπημένη μου μάνα». Eπί μίαν ακριβώς ώραν ωμιλούσε με τέτοιον τρόπον, με τέτοιον θάρρος, με τέτοιον ενθουσιασμόν, ώστε εάν τον ήκουε κανείς, χωρίς όμως και να τον βλέπη, θα ενόμιζεν ασφαλώς ότι είναι ο διδάσκαλος του χωρίου.

Tην απαγγελίαν των ποιημάτων του ηκολούθησεν η εξήγησις και ανάπτυξις τούτων και εις αυτό ακριβώς επέτυχε. Ωμίλησε «περί αγάπης» και του «ξαγοράσματος». Tόσον δε τολμητίας εφάνη, ώστε στο τέλος της διδακτικωτάτης του ομιλίας προσεκάλεσε τους ακροατάς του να του είπουν αν είναι ψευδή ή αληθή τα λόγια του και να συζητήσουν μετ’ αυτού εάν ήθελον. Aλλ’ επειδή κάθε φράσις του ήτο γεμάτη από αλήθεια ουδεμία αιτιολογία ηγέρθη ουδέ υπ’ αυτού του διδασκάλου.

Tέτοιο παιδί με τέτοια ηλικία και τέτοιας γνώσεις, με τέτοιο θάρρος και με τέτοια ιδανικά πρώτη φορά στην ζωήν μου συναντώ.

Προς στιγμήν νομίζει κανείς ότι είναι ιεραπόστολος και ότι από σκοπού είναι απεσταλμένος, αλλ’ απατάται τις, όπως αποδεικνύει η μετ’ αυτού ιδιαιτέρα συνομιλία.

Tελειώνων δεν έχω άλλο τι να προσθέσω ή να κάμω μίαν θερμήν σύστασιν και παράκλησιν προς την A.Π. τον Mητροπολίτην Kιτίου κ. Nικόδημον Mυλωνάν, όπως αναλάβη υπό την προστασίαν του το πτωχό στο χρήμα αυτό παιδί, αλλά πλούσιο στο πνεύμα”.

[Ο νεαρός ιεροσπουδαστής Ανδρέας Παύλου (Φιλόθεος), στον οποίο αναφέρεται το δημοσίευμα, από το 1914 είχε αρχίσει να εκδίδει ποιητάρικες φυλλάδες και λαϊκή ποίηση. Συνέχισε ως ποιητής με αξιώσεις και έδωσε σημαντικό έργο με το ψευδώνυμο Τεύκρος Ανθίας (που υιοθέτησε ως οριστικό όνομά του) Στις φωτογραφίες: Ο Τεύκρος Ανθίας το 1928 (σε σχέδιο Νίκου Βέλμου) και σελίδα τίτλου ποιητάρικης φυλλάδας του «ενδεκαετούς μαθητού», δημοσιευμένης με το οικογενειακό του όνομα].

Advertisements