You are currently browsing the category archive for the ‘Εθνικά’ category.

Η συμμετοχή της Κύπρου σε ελληνικούς πολέμους ήταν πάντοτε ανεπιφύλακτη. Ολόψυχη, όμως, ήταν και η ανταπόκριση του λαού μας στις πολιτικές περιπέτειες της Ελλάδας, όπως μαρτυρά εδώ δημοσίευμα σε αθηναϊκή εφημερίδα του 1897 για τους πρόσφυγες Κρήτης των απελευθερωτικών πολέμων 1896-1898.

Ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Χριστόδουλος Παπαχρυσοστόμου (1905-1987) από τον Ιούλιο 1958 έως το τέλος του απελευθερωτικού Αγώνα βρισκόταν ως πολιτικός κρατούμενος στα Κρατητήρια Πύλας. Από αυτό τον τόπο αγγλικής “φιλοξενίας” έστειλε σε φίλους του, τα Χριστούγεννα του 1959, ευχετήριο δελτάριο με δικούς του στίχους. (Ο ζωγράφος του σχεδίου στο εξώφυλλο, με τα αρχικά Α.Χ.Χ., μας είναι άγνωστος).

Μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας ο Χρ. Παπαχρυσοστόμου συνέβαλε στην ίδρυση του Μουσείου Αγώνος, του οποίου ήταν ο πρώτος διευθυντής.

Στις 3 Mαρτίου 1957 έπεσε μαχόμενος στα βουνά του Mαχαιρά ο Γρηγόρης Aυξεντίου. H ηρωϊκή στάση του απέναντι σε υπεράριθμους αντιπάλους και ο τραγικός τρόπος  του θανάτου του ενέπνευσαν μεγάλο αριθμό νεοελληνικών έργων, λαϊκής ποίησης και έντεχνης λογοτεχνίας, με πλέον διακεκριμένο δείγμα την ποιητική σύνθεση του Γιάννη Pίτσου Aποχαιρετισμός.

Πέντε μέρες ύστερα από το θάνατο του Aυξεντίου, στις 8 Mαρτίου 1957, δημοσιεύθηκε ανωνύμως στην αγγλική εφημερίδα Tribune “The Ballad of Gregory Afxentiou” [“H μπαλλάντα του Γρηγόρη Aυξεντίου”], πολύστιχο ποίημα που υμνεί τη θυσία του ήρωα. H δημοσίευση του ποιήματος σε μια εποχή έντονων βρετανικών αντιδράσεων για τον κυπριακό αγώνα μπορεί να χαρακτηριστεί τόλμημα, που δεν μειώνεται από το γεγονός ότι παρουσιάζεται ως έργο ανωνύμου.

H επιλογή του ποιητικού είδους της μπαλλάντας προφανώς είχε ως στόχο να αναδείξει τη σχεδόν μυθική διάσταση της θυσίας, η οποία υπογραμμίζεται και στο καταληκτήριο τετράστιχο του ποιήματος :

Mα σαν μιλά αδελφός στον αδελφό

Κι όταν πατέρας στο δικό του αγόρι,

Aθάνατη στη θύμηση του λαού

Θα μένει η μνήμη του Γρηγόρη.

Για την απήχηση (ή τις αντιδράσεις) που είχε στο βρετανικό αναγνωστικό κοινό η δημοσίευση της Mπαλλάντας, δεν διαθέτουμε στοιχεία. Στην Kύπρο, όμως, όπως θα ανέμενε κανείς, αγαπήθηκε ιδιαίτερα. Δημοσεύθηκε σε ανώνυμη μετάφραση στο παράνομο Eγερτήριο Σάλπισμα και στο περιοδικό Tάιμς οφ Σάιπρους σε μετάφραση Γιάννη Λεύκη. Mεταφράστηκε τουλάχιστον τέσσερις φορές (από τον Γιάννη K. Παπαδόπουλο, τον Γιάννη Λεύκη, τον Aντώνη Iντιάνο, και τον Kώστα Π. Mιχαηλίδη) και ανθολογήθηκε πολλές φορές. Φωτοτυπημένο αντίγραφο του δημοσιεύματος, με επιλεκτική μετάφρασή του στα ελληνικά, εκτίθεται στο Mουσείο Aγώνος, στη Λευκωσία.

Λίγους μήνες πρίν από την έναρξη του κυπριακού Απελευθερωτικού Αγώνα κυκλοφόρησε στην Αθήνα πολυσέλιδο τεύχος του γνωστού περιοδικού Νέα Εστία, αφιερωμένο στην Κύπρο. Μέσα στο πνεύμα των εθνικών προσδοκιών της εποχής τούτο περιλάμβανε χαιρετισμούς προσωπικοτήτων (του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, του Προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών και Πρυτάνεων Πανεπιστημίων της Ελλάδας), πολιτικο-ιστορικά άρθρα, λαογραφικά κείμενα, μελετήματα για την κυπριακή λογοτεχνία, κείμενα λογοτεχνίας και ανθολόγια ποίησης και πεζογραφίας της Κύπρου.

Το εξώφυλλο του περιοδικού κοσμούσε εντυπωσιακό σχέδιο του χαράκτη Α. Τάσσου (ο οποίος είκοσι χρόνια αργότερα θα σχεδίαζε και το εμβληματικό “προσφυγόσημο” της Κύπρου).

Από το σημαντικό αυτό αφιέρωμα ας προστεθεί εδώ ο σύντομος χαιρετισμός του διευθυντή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, σπουδαίου νεοέλληνα χαράκτη Γιάννη Κεφαλληνού (από το εργαστήρι του οποίου είχαν περάσει τόσο ο Α. Τάσσος όσο και ο Τηλέμαχος Κάνθος).

“Δεν ξέρω πόσες εκκρεμότητες άφησαν οι δυο μεγάλοι πόλεμοι του εικοστού αιώνα. Και δεν μπορώ να προβλέψω σε ποιές λύσεις θα φτάσει ο κόσμος για να πάρει πια ελεύθερη αναπνοή και να εξασφαλίσει κάποια ευτυχία. Είναι όμως ολοφάνερο ότι η Κύπρος δεν πρόκειται να περιμένει πολύ.

Όταν πεντακόσιες χιλιάδες ψυχές έχουν τον ίδιο πόθο και προβάλλουν το ίδιο αίτημα, γίνονται ασυγκράτητη δύναμη, που τίποτα δεν κατορθώνει να της αντισταθεί ή να την ξεγελάσει. Ούτε η βία των ισχυρών ούτε οι ελιγμοί της διπλωματίας…”

Όπως αποδείχθηκε λίγο αργότερα, η Κύπρος δεν επρόκειτο να περιμένει πολύ. Σήμερα, όμως, για περισσότερο από μισό αιώνα από την τότε που διατυπώθηκαν εκείνες οι σκέψεις, επιβεβαιώνεται ότι η βία των ισχυρών και οι ελιγμοί της διπλωματίας “καλά κρατούν”.

[Δύο δείγματα της αγάπης με την οποία η Κύπρος παρακολουθούσε και παραστεκόταν στα δεινά της Ελλάδας κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Δημοσιευμένα στο περιοδικό Αγωνιστής, του Παντελή Μπίστη. Το πρώτο τον Νοέμβριο 1944 και το δεύτερο στις 28 Οκτωβρίου 1946. Και τα δύο είναι ξυλογραφίες Τηλέμαχου Κάνθου].

Symparastasi1

Symparastasi2

[Ο διεθνούς φήμης σκιτσογράφος Φωκίων Δημητριάδης (1894-1977), κατά τη διάρκεια του κυπριακού Απελευθερωτικού Αγώνα αφιέρωνε πολλά από τα σκίτσα του στην προσπάθεια του λαού μας για ελευθερία. Αυτά πρωτοδημοσιεύονταν σε αθηναϊκές εφημερίδες και συχνά αναδημοσιεύονταν από κυπριακά έντυπα.

Η “Πανελλήνιος Επιτροπή δια την Αυτοδιάθεσιν της Κύπρου” κυκλοφόρησε επιλογή τους σε μορφή ταχυδρομικών δελταρίων, που προσφέρονταν δωρεάν, με την παρότρυνση: “Αποστέλλοντες εις το εξωτερικόν το παρόν δελτάριον, διαφωτίζετε την Παγκόσμιον Κοινήν Γνώμην δια το δίκαιον του Κυπριακού Λαού”. Κάθε σχέδιο συνοδευόταν από επεξήγηση σε έξι γλώσσες. Τρία από τα δελτάρια παρουσιάζονται εδώ].

Dimitriades1

Ελεύθεροι άνθρωποι! Αγωνισθήτε για την απελευθέρωσί μου!

Dimitriades2

Ο Ήντεν προς τον Μακάριο: “Το Σύνταγμά σας είναι έτοιμο, Σεβασμιώτατε!”

Dimitriades3

Τουρκική ορχήστρα εκτελεί την “Συμφωνίαν των Πετρελαίων” υπό την διεύθυνσιν του συνθέτου κ. Ήντεν. [Τα ξενόγλωσσα κείμενα είναι: "Υπό την διεύθυνσιν του συνθέτου...(Τουρκικές βαρβαρότητες εναντίον Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη και την Κύπρο"].

Morrison1Morrison2Το 1901 κατά την Πρώτη Κυπριακή έκθεση, που διοργανώθηκε στην Αθήνα με πρωτοβουλία του δημοσιολόγου και συγγραφέα Γεωργίου Σ. Φραγκούδη, μία σειρά από ταχυδρομικά δελτάρια από φωτογραφίες του J. P. Foscolo (“Η Κύπρος και τον όνειρόν της”, ‘Lady in Cypriot Costume”, κ.ά.) τιμήθηκαν με χρυσό βραβείο. Στις φωτογραφίες απεικονιζόταν μία ωραία νέα ντυμένη με κυπριακή ενδυμασία.

Όπως έγινε γνωστό στις φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκε ως “μοντέλο” η ιρλανδή κυρία Μόρρισον, η οποία εργαζόταν στην Κύπρο ως παιδαγωγός του άγγλου “Μεγάλου Αρμοστή”. Μάλιστα ήταν τόσο γνωστή για τα φιλελληνικά αισθήματά της που κάποιοι την αποκαλούσαν “ελληνίδα”. Η δημοσιότητα που πήρε το θέμα, ιδιαιτέρως δε με τη φωτογραφία “Η Κύπρος και τον όνειρόν της” ―τίτλο που φαίνεται ότι είχε εισηγηθεί ο δημοσιογράφος Χριστόδουλος Χουρμούζιος― είχε ως συνέπεια να επιπληχθεί η κυρία Μόρρισον για τη συμμετοχή της και τον επόμενο χρόνο να επιστρέψει στην Αγγλία. επίσης, απαγορεύτηκε να χρησιμοποιείται η συγκεκριμένη φωτογραφία ως ταχυδρομικό δελτάριο. Για να παρακαμφθεί η απαγόρευση το δελτάριο αποστελλόταν μέσα σε φάκελο!

Κατά τη διάρκεια του κυπριακού Απελευθερωτικού Αγώνα (1955-1959) οι αγγλική Κυβέρνηση της Κύπρου διένειμε προπαγανδιστικά φυλλάδια σε μια προσπάθεια να πεισθεί ο λαός να σταματήσει την ένοπλη εξέγερση.

Με αφελή φυλλάδια, όπως τα τρία που παρουσιάζονται πιο κάτω ―τα οποία συχνά ήταν ανορθόγραφα (π.χ. “Κυβέρνησης”) ή ασύντακτα (π.χ. “κι άλλας επιτυχίες”)― πίστευαν ότι θα πετύχαιναν τους στόχους τους. Όπως και με το φλύαρο φυλλάδιο με τους “ορους παραδόσεως” που κυκλοφόρησε το 1956.

Propaganda1

Propaganda2

Propaganda3

Surrender1

Surrender2

Τον Φεβρουάριο 1965 κυκλοφόρησε από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της Ελληνικής Κυβερνήσεως εικονογραφημένος χάρτης της Κύπρου, μεγάλου σχήματος, σχεδιασμένος από τον διάσημο ζωγράφο Σπύρο Βασιλείου, στα πλαίσια πολιτικής στήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο χάρτης συνοδευόταν από μικρό επεζηγηματικό φυλλάδιο.

VasileiouSpyros1

VasileiouSpyros2

Ο αρχιμανδρίτης Μακάριος Μυριανθεύς πολέμησε ως εθελοντής στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913. Η πολεμική δραστηριότητά του ―ως ένδειξη μαχητικότητας στην προάσπιση εθνικών θεμάτων― προβαλλόταν από υποστηρικτές του μετά την επιστροφή του στην Κύπρο, κατά τη διεκδίκηση του μητροπολιτικού θρόνου Κυρηνείας, στον οποίο εξελέγη το 1917. Το 1931 εξορίστηκε από τους Άγγλους λόγω της συμμετοχής του στο κίνημα των Οκτωβριανών και παρέμεινε στο εξωτερικό για περίπου δεκαπέντε χρόνια.  Ως Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Β΄ (1947-1950) υπηρέτησε έως το θάνατό του.

MakariosIIb

Δελτάριο που κυκλοφορούσε όταν ήταν Μητροπολίτης Κυρηνείας

MakariosIIa

Φωτογραφία που περιλαμβανόταν σε φυλλάδιο του “Παγκύπριου Μακαριακού Μετώπου” στήριξης της υποψηφιότητάς του για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο (1947)

Αυγούστου 2014
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 25 other followers